السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

149

تفسير الميزان ( فارسي )

و در تفسير قمى و در روايت ابى الجارود ، از امام باقر ( ع ) آمده كه درباره آيه * ( « وَلا يَأْتَلِ أُولُوا الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ أَنْ يُؤْتُوا أُولِي الْقُرْبى » ) * فرمود : منظور از * ( « أُولِي الْقُرْبى » ) * خويشاوندان رسول خدا ( ص ) مىباشد ، و در آيه * ( « وَالْمَساكِينَ وَالْمُهاجِرِينَ فِي سَبِيلِ اللَّه وَلْيَعْفُوا وَلْيَصْفَحُوا » ) * فرمود : بعضى از شما از بعضى ديگر گذشت كند و از يكديگر درگذريد . و اگر چنين كنيد رحمت خداوند بر شماست . خداوند مىفرمايد : * ( « ألا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّه لَكُمْ وَاللَّه غَفُورٌ رَحِيمٌ » ) * « 1 » . و در كافى به سند خود از محمد بن سالم از امام باقر ( ع ) نقل كرده كه در ضمن حديثى فرمود : آيه « وَالَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَناتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَداءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمانِينَ جَلْدَةً وَلا تَقْبَلُوا لَهُمْ شَهادَةً أَبَداً وَأُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ إِلَّا الَّذِينَ تابُوا مِنْ بَعْدِ ذلِكَ وَأَصْلَحُوا فَإِنَّ اللَّه غَفُورٌ رَحِيمٌ » ، در مدينه نازل شد « 2 » . و خداى تعالى از ناميدن چنين كسانى در صورتى كه به عمل افتراء ادامه دهند به نام مؤمن دريغ نموده و فرموده است : « أفَمَنْ كانَ مُؤْمِناً كَمَنْ كانَ فاسِقاً لا يَسْتَوُونَ » « 3 » و در جاى ديگر فاسق را از اولياى شيطان خوانده ، و فرموده : « إِلَّا إِبْلِيسَ كانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّه » « 4 » و در جاى ديگر رامى محصنات را ملعون خوانده و فرموده : * ( « إِنَّ الَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَناتِ الْغافِلاتِ الْمُؤْمِناتِ لُعِنُوا فِي الدُّنْيا وَالآخِرَةِ ، وَلَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ ، يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَأَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ » . ) * و البته جوارح عليه مؤمن شهادت نمىدهد ، بلكه عليه كسى شهادت مىدهد كه كلمه عذاب درباره اش حتمى شده ، و اما مؤمن نامه اش را به دست راستش مىدهند ، هم چنان كه خداى عز و جل فرموده : « فَمَنْ أُوتِيَ كِتابَه بِيَمِينِه فَأُولئِكَ يَقْرَؤُنَ كِتابَهُمْ وَلا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا » « 5 » . و در مجمع البيان در ذيل آيه * ( « الْخَبِيثاتُ لِلْخَبِيثِينَ وَالْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثاتِ . . . » ) * آمده كه در معناى آن اقوالى گفته‌اند ، تا آنجا كه مىگويد : سوم اينكه زنان پليد مال مردان پليد ، و مردان پليد مال

--> ( 1 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 100 . ( 2 ) اصول كافى ، ج 2 ، ص 32 ، ضمن ح 1 . ( 3 ) آيا كسى كه مؤمن است مثل كسى است كه فاسق است ؟ هرگز برابر نيستند سوره سجده ، آيه 18 . ( 4 ) مگر ابليس كه از جن بود و از امر پروردگارش فسق ورزيد . سوره كهف ، آيه 50 . ( 5 ) و اما كسى كه نامه اش را به دست راستش دهند آنان كتاب خود را مىخوانند ، و حتى يك نخ كوچك هم ظلم نمىشوند . سوره اسرى ، آيه 71 .